1
4
I
i
I
1
i
t
EPISTOLA
pro ^atYta- dcfcnfona , jm^ta
AD
DA VIDEM FABRIT1UM,ECC'LESIASTEN
iix OltelijFrifiae Orientalis , illam fals6,vcl malitia»
vel mfcitia,charta in lucem emifla,-
traducentem:
EJUSDEMQ^UE
^N^^rOME hLEFKENl^NJ.Qj^A
Vitmari ^lefkenii n)i(cera magis pracifua , in libello dt Ijtandia
edtt0, convulfa ypermanifeftam exenterationem
retesuntuY.
C H R Y M O G iE A R E R U M
Islandicarum , &c. C>^ ^ .-^
^ 5ff ^ SS^ 2^ Si^
fll^ ^ ^ ^ ^ *p ^ Jjt
■
Hibb. 8. V. 8.
InUmgA «.mem prhrem , ej* pnepara te inquijitiompatruM eorum.
HAMBURGI
^-^^T^ ^j^is Henrici arfienif* A n n o i ^ 1 8.
\4
i
l
7|f ^ -df 4f ^ 4f ^ # % % % % 4f ^ % ^ ^ ' % ^
Jlj^ i]^ i]gt ^ 5;gt 5^ ^ 5)1^
GUDBRANDUS THORLACIUS IS-
landise borealis Superintend*
Le£iorhS*
Era fapientia eJl , (ift^uit conjuhif.vir , nohtlt^
ReipM lerar idelnmen 6i columen , LudoviGUsVi-
vcsjde rebus incorrupte judicarc, &c* ne vitupere-
mus laudanda , nevelaudemus vituperanda. /«/r.
adfap^initio Sane im eB * nec ejf^squam ^rit froni&
tstmperfriStx y ut hoc neget, ^uocircaparumpipienterfacere pa^
rurnqtto^humanittrj^videniurmihi^xnoflratiht^Syquic^^ ArH'*
frtmum jonam^noflrattm^ patria neflrnc mafligiht4S annosjam ali*
quot fefi ohjicitntemjaut ingratitxcipiunt^ aut^quoddtte^dmeB^
odio profecfuuntur ac invidentia . G^rumalhoimultia^pudmspTit-'
/flantijflmi viri,fift tanquam dato (igno ( utvulgd loquimury^ tu^
ha canente poetica-, meritas ipfi agendogratias , txemerunt : ut flnt
preeftrtim,;Dn Einarp^igvardip ^Uteyprartliquu.i^ fcniogravii%
tmeritus tnndem in Ecclefia hacmilit^intejefu Chrifli miles^mult^
ffalMographia "v.trnacula^ prolixfsJntot3ivitad^^
li Chrifli&ene meritus. ^^rattrtaefia^m himtdia fere Ainiisruirii
ut trudiliont ^ ingthio etiam in txttris.fcUcittr txculto> iu v ir^
tute vtt4 tota praflantipmi ^HJonas ^^dmundius ^^n.
Otto Sttpha^isssJ^n.Olatis Einarituiuttr^^i compluresalH inno*
minati , qui xortatim d* unantmifludio .noflro Arngrimo , patri^
nomintygrattas egerunt: rtliquis qu^u&dam , ign^viorihm m-
gratioribusyfibt i3 fuogfnio.rtUBis. Jnttr iUos autem^quos potiore
nota rtctnfuiy non ukimus tHy M^fgnt^ OJavius , fequentium^
Epigrammatum autor y qu(t und cum his ad Fahricium pagellis^
^dijufferamy quantumvis invito ^ repugnante ipfo Arngrtmo^
Nam rttiqay^radiUi do^ifiimorum virorum>adi^fum^ Car/nina^
r . j k
Bucharifticay exUroiuere fra^tcr t^g^tamm tHgenidotpfsus a-^
nimo modejiiam.non fatui.kiorumauteM.qfi^ hic h^enturyfrazter
nuium eitss^camposfatlui^ ommnaea jupprtmi nolebam* Etenim^
'valdeiniquumfueritymilelior quempia,fiyhene merentem-^^ ni^
hihminus ,o4ium, acmstl^mpflte^ malorum grattam repor t^re:
(5* eundem , infuperbonagrjttiabonorum , n&n Itciteg^audere , aut
laude non prorjus immerita ^privw.^^ lurthm fane^^ quide excel-
Untipmis ingeni^ jnjfiUm hanc aYEl')amJ)in).Clementia dota vih
quibusHofler htcArngrimus fuis Uboribuschartaceis mhil detra^
Bum cuptt.Sedtatum hoc agit^ut qu^z patria: caufa ccepit^non impie
aut tnfeliciteryproviribtaconttnuetydum( quod aiunt) a/terilam^
fadacurfutradat^(^aterum videmite^or^quorfumin D?sMagni
Olavit anagrammatifmos , pauca prafaturus \ abripiay i
fro^honeJtH dextre accipe^^ candide interpret^tre^Loilisfua reli^.^
quens^f^alcDat. cx hlandiaRgrealiypoJlrMarthoi^Jn.faL i6ij^
Gudbr. ThorL
ARNGRIMUS lONAS
fer
Jcropchidem, ^ tnplkem Amgrammgti(mffm„
1. AN IN ARMIS SURGO?
^rea^quodrerum^furgensauroraytheatro
Pr£eflat\adantipoda$ nox ubifufca redity
Kes docvt\ Arngrimtumbis hocpr^flatjona^
iUejubarpatrn delicidi^fpU y
Nohitis ingeniiidum nos molimine > claros
EfficitXidtriplici quodrationefacit.
^^fliit hoc omen pr/edicere NOMINE , Numen^
^^im^rimumfacris abluercturaquis^
Rtffor
Anagham.
ReBo^r ^mm munii^rtem mifiratus imquam
^jnti^-^patronHsvefier hic mt^uit crit:
Jmlufum^ nnts^nj juvenili in peBare zelumy
Frxftandifatria grandepatrocinium ,
Moxadmirat^eBfeme^ Nntura-iAN IN ARMIS
SyK QQ? repellendus frodeat hvfiis.ait.
T^t^ nQV74sf ha,bi miles frcgrefiusaharceeHy
^Jfi^^gerenj vitafufiraperaBa fiid j
Senfit opem vexa^ diu felicis alumni
Fatriaymiliti^cuipac^ptadedii.
Judiciofollens^animogenerofys^ arte
QlaruSy at ingenio promptus ^ eloquioy
Ohjetiata fuis paffim convitia , tanquam
Herculeas Ajax reppulit illefaces,
Nam quodab hiJtoricis,(5 cra^afece, coaBaeB,
ObtreSiatorurn fufimuiffe nefasr \ ^
jimovit cala^Oyrevolutis^ ordinefalfisy
yeraperegrinis conjpiciendadedit:
Sarmata cum BatayoPaca nunc cum Saxone.gentit
Qanditio nofira qud fit^ habere poteH^
Aliud in Grymogcam/
RIMAfllS ANNOS: rcdunclantcsduxlkerac
U &G. U-tilisG-cntiindigitanc.
0(fe fuigeneris qua fit.genfif^ P^^p^^^ » i
A qutbus antiquis flirps oriatur avis ;
Et quo majorum viguit H elptdblica cuitu ,
Haut pojlrema bona pars ea laudts eriU
Hanc enixa tua eH nobu induflria laudemy
-^rngrim^ Fhacbei f^x veneranda chori :
■ J i VtiB
Anagram.
Vtilis es ^entt .RIMARIS Lyncem JNNO
N^s^ facis fuba toUere nube caput :
Sanguints IsUndis^ qudd Jit verifjimus ortta
3^rvagica, clarus nobiUti^tis.apexi
G^uis fitus^ inventorfrimusyfrin^i^colonty
^itifuerunt.Lingux qua jit origo^doces ;
lura > magtfiratus/itusycertiimina quondam^
Ludicra fcireltht ^gymnica fcire libet^
^utpugiles quorum hic , fulgebat acinace virtuSf
Heroasfortes ^fatidicosi^vires^
HdC > £Sf pluraidiu > qua luminis orhajacehant ,
^ifcuffa.au^piciis dat Crym^gM tuis^
Hoc aliitentarefrctumfort^ffe volehant^
^lueis dedit JoniogerminePaJlas ali,
Hos tamen, ex hoftra^modd fiqui.gente fuerunti
^iffictlein prinioUn^inefrtgititer,
Hac tibt materietjabor hicfibicontigituni^
Ingenio faltem res quia digna tuo-
Hancigiturfoli , lucem tibi patria debci X
^Ad Furids^ruptQ vifcerejivor c/tt,^
Mh
In ExercidumAntivallcfianiini*
MTRI GNARUS SANO.
ALcinoi , prifcis celebratur laudtbttSy bortm$
Forte qudd hinc medica , coHigerentur opesi
HyhlafavkkcupleiScpIiturJtcPindus^Hiemf^,
; ■ Sic Paphos oh flores], terra Ciliffa croco/X '
Sic etiampraftans Afclepidogmaprofefji y
.Sspe coronarum promeruere dect^ i - -
Sed tantum Alcinoi , Ptndi^ Hyala^^ Paphi^ »
Tum Qilicumfiomy quicquid % Hmtssh^th^t
Innu-
V
\
Anagr^
iHnumrts fufetant farafangis^munere Divumr
G^Ufmem ArngrimusypeBoregeftat* opesy
G^uamufn rem^agiUmydiviniic particuUaur<€ >
f^tncihi^ in prefio mbdiore manet :
^lU4HtumanimQCorpusytanthm^ Jfclepius iUi
Omnis ub/^Jhf^iiCfderejurefotell t\
Nam^potensanimicrajjisfuccurreremorliis,
lUius ex hortoprodtt amcend pana^e*
Annegravif morhtds pretiofi infcitia veri >
^luen^ yis h erharum toUere nulla valet ?
Hautmintrn^timgravathsic noflrasaffeBio mtntes
^luos procul a reliquisfrigida terra tulit ;
Scripta fed Arngrimiy qu<c nobts prolictt ardor
Entheus^affe^o pharmaca funt antmo:
Hocce (ophiflarum teUa^en-iproblematafuco '
JUitu atfludiit enucteatst probant *
Hinc fuIfeSia patent : qud fitfenten fidf drf^
'Jt^htis in amhiguis;fpera tenenda liquet^
fTheologus ygravishifloricmfaltx^poet^
EB, iegumnodojfolvit^ implicitos.
Hunc igitur donec glacialis cernitui^ ArSloS^
Amhihit celebris non^inis aura 'virum.
Morhm ahitquem dat CMa ignorantia.quare
lufle anadema (ihi vendicat iUe facrum ,
His iUuftre notis^ MlRl GNJRFSbene SJNO^
Si docilis clauftrunrpeSioru error hab&t.
Hanc iUi laudem quisquis trux invidet , anne
Invidtt is patri^, lumen haherefuiti
^Jutnpotitssvaflumquod transmigravit ApoUm
JEquor, £5* extremumnunc Jqtiilonatenai
^laudat ovans tnntis eve£ia Islandia donts^
JuSiormjamA laudet ama^fuA^
I
i
floreat erg^pfecoryper^ iltum patftd.mjler
ArngrimuA ^ vitA foFpiteproi^cr ovu,
Nomenij iUit^{eries c0lat auBanepotum
Ifgjulf dum refluoiamhituriflaf^b^
Fergeya^ey^virfrdtflanspatriai decus erige fcripk^
Mternum^feres po^piafatudecus^
Suo oJimprseceptori Arngrimo Johar,
opcime de fc mcritcj>& nunc amico ,
iijavi/Iimo
}Magnm Olavim fir^ \
EPIGRAMMA
ad Rever. d praflantifvirum Dn, Arngrimumjgnam hUEcclefl.
patriec paflorem vigilanti^fldelifimum^ ,
INluccmfparfisISLANDOS carpcrelibril
Mordaci nirniumnon cfl: opcrofacaviHo . >
Gloria : fimplicitaj fidei digniffimalaudc
Sinceracjqua prae multis Islandiaflprcs
O nimium felixpopulij lAimunis ab omni
Schifmatc , perpetuae quod fcrt maladamna falutis!
Infignespictateviri, doftifq; politi
Mufarum ftudiis tua tcmpla fcholasque gubcrnant»
In Domino quorum labor utilis^lcque bcatc
Fromdvct innumeros ad gaudia caclica vitas :
HincARNGRIME probo tuafautor fcripracolcadci
Contra Blefkcniumqucis Fabritiumqne tuwi,
Islandoscivcsquctuo»; ficpergc mercri
DileAabcne dc patria,du<SjffimeJON A,
Qu2etibif,crfolvet grates^&prxemiadigua.
[criptum 4
M.GEORGIO DEDEKENNO,
Ecclef. Hamburg^
' Arji-
4
1
ARNGRIMVS fONASISL/
Dn. P A Vl D I F A B R 1 C 1
]B>Salutcm,
CFacricium Lufciriium ; cujos cum nomincTNT E-
GRITATEM quoque,amicae falutationis ergo^
tibimi Dn. Fabrici, animo fyncero comprecor \ il-
* lumin<]uamFabricu?m,inTerRoman3eacveraean*
riquaevirtutisrobora, tum a multis al:is,tumvcroin priniis a
non ignobiJi leriptore, Valer. Max. recenfum, adeo ablN- lib^-^xi^J
CONTINENTi^ parirer ac INCONS TANTI^
nasvOjhiftorici vindicant;ut Pyrrhi EpirotarumRegis , bcllum
atrociflImumIlomaais,Tarentinorumnomineinfcrcntis,nec
M U N ER E corrumpi potuerit,ncc METU^Etenimpoft prU
*numconflidum,RomanisquMcminfaun:um,necPyrrho ta-
*iien\uicruentum^illoxiii,UtisxvurailliaDybnifivfi
fantibus) Pyrrhus hoftium Impcrarori,huicC.FabricioCor.
«ngcnrcm auri vim obculir,ii (ecumpugnare , hoc eft, transfuga
fieri, vclkt; Quo conftanter repudiato( aitSabcll Gus)'alia a itnneM.^,
Pyrrho viainitaeil:, ad conftantiam hominis explorandam;
f abhcium enim fpccic colloquii » in locum/ccretiorem traxit ;
ubipoftaul^um,maximuselephantorum,quiincaftris crauti
illa pugna Roma nis tum primum vifbrum,de induftria latebat.
.J^bi /ermbncvfxbeneinflituio/ecundumauljei ca[um,ingenti
ftridorebcluajFabricii caput pcrcufl^t, Adqucmi(9-um, nihil
V^^^^^^i^ahus exterritus, placide Pyrrhum refpiciensj ncquc he-
ri,iri^quit,REXituumaurum memovit>ncquehodie belua^) &c.
ita dePabricio,poft alios , Sabellicus.
5ed ^uorfum,roges, adreicribens, ifta commemorcm /
b Invi-
>
VEJSLANDIA.
IncicHnupcrrime,mi Fabrici^mfcriptumquocMam tuum, Dc
Islandia> varns,ut titulus prae 'cfert, autoribus exdecimatuaw
Quin cti2imorbcHjrcliqaum>pr3clertimutraniqueIndiam, tuo
laborchiftoriCQ an^eaabfoliKpjGicrmanis innate/ccre, ex prac-
farione tua dedicatoria» coltigcfccft. Qubd quum italit; &
quumnobjleFabricioruninbmen,tutecognomentoafrumpfc-
ris>voluieciamnominisoccafione,praedi£l:arumFabnciivirta-
.tum,hiftoricum profelTQ,{uinme neceflariarum, rcminifci: ut ft
ii/Hemjam praeftcs > laudari tc jcommuni bonis elogio , intelli-
gas.. Sinverdadearundcm apicem, aliquid adhuc rcliquunij
tibi eftc /enleris % ip/um te Fabricioruninomcn id ftudiose Ic-
dlandum efle,moneat.
Quid veroinCFabricii contmentia & conftantia pole*
mica hiftorico imitandumproponicenicam ,cxpediremeju-
bes^faciambrcviffirae. Nimirum, quemadmodum iscontra
iioftis potentifsj^& Ducis>fccandum Alexandrum Cut ab hifto-
jrieiscckbratur)fQrti/nmi ,quippequiabHcrcuIc genuspater-
num , roaternum abAchillcducerctydolum &attcntament;^,
animumobfirmavir> nequa rationc , aboni Confiitis &:In>pc-
f atoris officio^diverfus abrjpercturiitafane hiftoriarumftudio-
fus &fcriptor5advcr/usfuumhoftcm, hiftorixvidelicet quam-p
. traaat,infcfti/nmum,hoc eft, F A B U L A S & F I G M E N TA,.
incxpugnabilempracftareie tenctun. DifficiliSy me hercle, i Jla
pugna,necomnibus,fcriptorumDomcn mcreri voicntibus , fat
icliciterdepugnata*. Auro,FabriciumPyrrhus, &:ELEPHAN*
TO,pcrtentabat: AURUMquoquc cft»nii Fabrici > quod fcri-
ptores hiftoricos a /ua i nterdum tranaire tranfvcrfos agit : fci-
-iicetabosaliter. QuidamcnimrcsMagnatuminillorumgra-
tiamfcriptuxi,narradoncsluas, quando alitcr, quam rcsha-
I)cat,contexunt,corundcm loculis avidius inhiant* Quidam
vero inicrioris (brtis »no va novorum ^ lucndaciajmiracnla , uc
plurimum fiAa & fabulofa, omnique Alcinoi apologo vaniorlt
nincindc, nonrogati,<:onquirunt atquc compingunt,
ftoriae nomine fairovendicant, vel ibrdidifiimaucelli causa»
quo tabernas librarias &txpographicas>hocinvento,fatisinvc-
reGundo,emunganr; prsefertim ubidedicatoriam aliquam^c-
ciofamprxfigereaufint. Haecilla eftaurificis^ucmilitiaeimpc-
ratorijira rerum fcriptori,valde noxia,
Per BELUAM verolndicam palceram P^rrho contraFa-
tritium machinam,quid?quimBelua illa mukorum capitum,»
indica longe immanior, imdiigenda venic-, vulgusmquamt
Vulgjque fama,uc inconftantiflii;na>ita mendacilSma;
Pius fidi pravique tcnax,qudm riuncia veri*
AnnehicillecftBARRlIS,nonunoproborcidccaputfcrien5
{apientis,fed multis^ quiquoc capita&linguashabcat>cot8c
tam diicrcpantibUs fententiis ac rumoribus cerebellj antra Ccvi^
ptoribuspcrturbec:Ubi jam Fabricii illa CONSTANTIA o-
pus, qu5cquod reseft,iaircmfcquatur?adfi<n:os, vanos, miros
FAMiEftridorcs? quacunquerandcm NOVlTATE,autctiani
TERRORE acutos & intcnfos, immota; Poft aulaeum quafi
NOVlTATIS,hOTf«piusbelualaticat:quodduoculis&auribus
(cribcntium , nonn)pcuobtcnd)tur,minwillaagnoi(citur :prx-
fercimqaia (quod vercdicitur) Natura cfthominis novitacis
avida. Qu«AVIDITASeciamcordatisalioquivirisfiepius:ob-
fuic, quomjnushiftorise&rclationibusfuismulca vanaj falfa
turpia^mmoScimpoflibilia miforrcdubitarint;Minus vero cor-
dacos ica fafcinavic , uthsec ipfa & fere fola , hiftQriampollieici»
coagnienrarinr. 'J'^'
' Exemplofitunus,promulcis,BithmarusquidamBkfkcnius>
An.1507. icriptumde Islandiapublicans, quam molc (uacxi-
guum, tamcontiimeIiis&maledi<aisrcfcrcum, acinrerimll-
iuftr.Hollandiae Ordinib. infcriptum : faitcm ut novicatis^.avi-
f
do LctfVorhSc fiK>geni o,noa expensa , quae gentcm
inHe niancrer,! n^uria,raxisfaccreC:. Comra qucm relponlum , ly-
pisHolenfxlMAsinlslandiaborcali pd^ ded^masAnnqi^;2*
(rotum namquc q linquennium maleiicium jilud nos lai Uar)
titulo>Anacomes bicfkeniaiagerpoitea Hamburgi recu(um: quq
ctiam leftorem fyncerum remittimus, ue reperitione eorua-
dem,nimis excrcjfcat Epiltola- li tamen, ci cra t«daim , paucula
liicatctgeros.exiis,quae prae(ensIslandi3edeicripciotua,riii pa.
David^a Blcficenio ifto mut uata efle videacur ; ut quanto cunoj
,periculo,/cripcoribus circumforaneis iapiens adha;refcac> vcl
hinccoftarepoflit. Quod,quun5(X5**itacemtibi iiabcaspropofi-
tam,obliganrececonlcientiah!ftf>.r!ci, non a;gre auc molelte
:fercs;NonenimofFen{am, fcdof(iciuni,communium ftudio-
jum devindlionc , hac in parte prseilarc , iioltru decrevim^us Fa;-
bricio»
DederamantcainvuIguSjAn.ncmpeii^od Rerum Islandfica-
jurnpIeniorem&veramde/criptionem,Grymog«asticuIo,edi-
tamHamb.quae & annis Iccutis, nundinis Francofuri^cnfibus
profiabat,.utcxearundem catalogo vidcrceft.Ded; etiamad-
hucjuvcniSjAnaf pj*primura prolslandia libellun,i apolugcti-'
cumfaltem:editumHafni«Dan,6£inGermani^^mporcaLum>
adverius (criptorum fuperioris paulo aetatiscrrores, & recentio^
Tumfycophamias> ad cxagitandum nomen Llandorura' exr
xogicacas: eofine, ut inpoflerum^ circavariorumdelslaudis
(criptacontumeliola,nullus velpaid6humaiijor,mentiminus
ianae indulgerct. Indulfittamcn Uith, J llc Bkf kcnius infaniJli-
jnc,utmod6 didumrqui tertium &pofl:remun>pro IslandiaU-
bclIum,veIinvitisnobis, diris fuis calumniis extorfit, Hi trcs li-
l)elIi,rcsconcernencesIsIandicas, diVerfis temporibas &occaf-
iionibusdiyerfisevulgaci^quum adhuc,uccxiftinio^inbibliopo-
liisprofl:cnr,praeterquam> quod omnium manibusterantur,ta-
nE ISL JNDU.
qu3e ab utroq^contra rei hiftoficae naturam,anatajtuilt,meis it-
iismanifcftius rcdarguumur.
- Pnmusauteruin hac/criptiuncuJadifcur^5efl:o,iJeRcl^^^^^ Dciftitifsrc-
nisChnft^an^e apud Islandos>initiis;Quae vos ad V^Idemarunu
fecundum,Dahta;Regem ; &pr3etereahunc,in Annum Chrilti
>ji^8.(millefimum trecentefimumnonagcfimum oftavum , in-
qua!n)unanimirer, & fineh^Efitationei refercis; Ingcnti(De-
um atque horninum fidcm!) *&: indigmffimo errore ( an vcra
pertinacia ) & tam recenti geftorum memorja , arquein ipfo hi-
ftoriarumclariiluno mcridie, intolerabili. Cujus clarifiimi er-
roriiBIefkeniusin/iiaAnatomeconvincitur,pagin*4.i^&:dein-
ceps.Qui etiam per conrinuam RegumNorvegiae&exparre,
DaniaejUiccentoncm, ex utriu/queRegniAnnalibus, bonafidc
repetitam^planiffimemonnraturacrefutatur: Hicvcroexa-
bundanti,utIoquuntur,pra2Cerdocumencahvfi?orjca,illicalla-
ta,etiam adhucquaedamdomeftica, nec non cxoticsehiftbriac'
ftagmentaquxdam.adidemevidcnri/Iimeconvincendum,an-
iumcttcur. Valdemarum porro II. plenis buccis loquimmi,
[ eiusinominis lecunddm,ait BIefkcnius:t)C anbcr bc^ t^ia^mcn^^
Fabric.]ne{c,per notarum numeralium errorcm quempiani
chronologiavcftra/alvaripofltr^Ergovquisnam fuenc Valde-
marusJl.DaniaeRex j 6c qua tempeftate vixent , primo loco vc-
ftigandiim*
. . Valdemarus itaquell. Danorum &SIavorumRex, cogn. JiJ"**^*^
Viftorioius, natuscftpatrc Valdemarol. etiam Dandrum &c, '««^
RegcAnao Chrifti ii8i*defundo; Regniif . fepulto Ring-ftadii
jn Sclandia Danorum* Avum paternum habuir Valdemarus
Il.Canutum V. Dan lae&c.acctiam ObotritorumRegem lalu- vaid«rf,ni
tatum, iubente Lothario lmp.Ann> iiig.Fratremetiam gcTma-
ilum,C^iau^umVI.quiucnatumajor,parrisinregnc>fucc^^ Frat«
fucrat ; Anno i z g z. hac vita funaus : regni ^ z y sctatis 4 o
b 3 Cui
Affiait. ex
Seeundum
yald.conjtt*
T>E ISLANDIA.
Cui in regno Valdemarus I h fufFc£lus eft , Anno Chrifti 1 1 o ^
Dumil'^*'** annos^o.eodempoticus :Obdnuitqueiuremajorum,cumco»
Amplitudo. quodipfcjrebuspraeclare geftis, fibi acquifiverat» regnoqueadjc-
ceracDanico, Vagriam ^ & Nordalbingiam, ultra annos xor
jrtmum.^"* Primamuxorem Eabuit; Ingcburgam,HcnriciLeonis filiam:
Otconis I V.Imper.fbrorem , nuptiis Hamburgi cclebratis : Dc-
ditque viciflim Adelhedam , {©rorem germanam (ut cxiftimo)
nuptum Vilhelmo Duci Luneburgico, Ottonis IV. Imper.fra-
tri; nupciis fimiliccr Hamburgi follennitcr pcratflis :ac ab Hen-
rico PalatinoRhcni,{ponfique5cOcconisIV»fratre,Cuni reliqua
Principum coronaiCohoneftatis.
Deccdente vcro fine liberis Ingeburga , Ann. 1204. Secundam
conjugem duxit ValdcmarusII.Margaretam, Joannis Bohc.
mixR.filiara, nuptiasLubecx celebransAnn. jaoyjniensau-
''"^"*^**"'tcmRegnum,Ann.utfiipra,i2oj. Lubecam, ut Vagriae&Nor-
dalbingiae dominus,in poteftatcm acccpit^ arce vel caftro regio
ibidem cxcitato.&c Comitc Adalberto de Orlemundo, Nordal-
bingiae vicario feu vicercgc conftituto : Potitusque cftValdc-
marus I LLubecae dominio Annos2.4-.dumeodcm,civium frau-
dc,(ut pcrhibetur) captp praefeclo arcisR* arcequedirepta ac di-
ruta, ipoharetur, Ann.ititf ^nunquam poftmodum recuperatb:?
cuius rcigeftae mcmoriam, VicusubiRegiaDani fteterat, fctC
^hmtiOfi^tiXU didus^obfignarc crcdicur.
AnnoChriftiizoS.dimifit Rcx Valdemar. II. Valdemarum
quendamEpi{copumSIc/viccnfem,equatuordccim annorum*^
carccre, intercedentcPomificcRomano^&ip^b captivo ad o-
bcdientiam feic obligantc» qui quum promifiis & juramenro'
non ftarcc, apud Pontificcm a legatis Valdemarill. accula-
tur, .
Anno i««7. militiem fiiffecit Octonilmp. eontra Philippum^
AuguftumdcimperiQ contendcntcm» ' ^ * '
Ann.
J)E ISLJNDIA
Anhol2o8irftra^^tyald.:lI. Albimpontclaboriofiflimo,ad
milircm Buccharda,StadenfiEpi/cojpo,tranimittcndum , con*
traValdemarum illum>quijam Epifcoparu Slcfvicenfc ccllerar,
&'Brcmenfem occupavcrat,,quiidcm Anno iio^. Brema c;c6tus
cft» -
, " Ann. I210. Nafcirur Valdemarus II L Valdemari 1 1. ex Mar-
gareta coniuge tilius,qui patris defignatusfucceflor, paulo poftt
icxcnnrs coronaturjcujus amitanubit Erico,Sueci*R.egi>Anno
quoipfeValdcmarusIII.n^atuseft. '
Ann» l a^i^nafeiturValdemaroIL &Margaretae flCanutusv
& ip(a Margarcta,DanJlcgina,obit Ju*.
Ann. rirj. Duxit V=aldcmar. 1 1. tertiam conjugcm Bcrenga-
ram,Ferdinandi ComitisFlandriaefbrorcm ; quorumfilii , Eri-
Cus,Abcl,Chnftophorus, omne£olmDani3ek*.R. & noxiaaC
funcfta imperio Dan.fratrum triga. Horum auccm annum na-
taIem,brcvJt4tis caufa>omittov
HoccodcmAnno,IiTLnocentiusIir.PontirGttoncmIV.Imp- ,
cxcommunicat^FridericoILSiciIiaeR.&Barbaronaepronepo-
te,cidcnafijbftituto : Quia ValdcmaralLpcrlegatosroIhcita-
, perpetuas & inviolabiles amicitias „ c^dcm confirmavit : 8C
dcconfilio&confenra Priitcipum Impcrir^ omncff terminos».
ultra Eldoram &Albium(prouthabcturinDipIomatc)propa-
ccDaniciKcgni conftituenda &hoftibusRomaniImperii co-
crcendis^Regno Valdemari addidir , &c. Datumapud Mczios,,
A*nn M CG XI V-HaecCx/aris indulgcntia, poftmodum ab^
Alexand.IV. Pont.ftabilita Icgitur.
^ Ann.ui f . OltoIV.Imp. kiliccrcxcommunicatus, &in £>a-
liiaacddndeAngUaeKuIans>redintcgratispoftmodumviribus,>
affiuis{broriijnempeWalderaariiI.Dan*Regis,amicuia
neliciopofthabito^Hamburgum W^aldcraarill. oppidum ob-
fcffum ccpic rqui Scip/amDaniam «doriusjfbrutcrreprdluscft'»
^tHambur juin rcccptum t
' Ktm.ji 1 j>» Expeditio Valdemari I Lin Livohiam ia<?la cft >
3ulrebellesinofaciocontinendos,& fidemacreligionem Chri-
ftianam aflercndam.-ubieriarriEcclefia^ conftituit & doravit»
BerengaraRegina,magnafubditorumapplaufu,demoxtua,an*
no lequcntc, nempe IX
Ann» uzu Dominicfanolrum ordo inDaniaminvcAus cft»
per commendationem PontificisR, procurante id negotiunx^
Gregorio de Crefcentia Cardin.tum temporis in Dania verfan-
tis:interprcreurusFrat,SalomoncDano,quiVcronae ipfumS»
Domini audivcrat-Rclidcntia Dominicanis concefla efl:, Lun-
daeScanorum.
Ann.lequcntc,ConciliumSlefvviga?ab codcm Gardinalc»
aurhoritatcHonorii P^ eoadumciili & facerdotibus conjugia
mtcrdiftum,&c*
EthadenusquidemfubcKimioR.WaldemaroILr£sDani
floruGrunt;<IumisAnnoamj|^t5*cumfilio,WaIdemar61II.ab
Henrico DuceSucrincnffc,pcrdolumcaptus,ultrabienniumia
carcere dctinctur : Cum Waldemarus ahtca domuillet Cur-.
landos,Efthones^Livo;ne5,Prufliam,Pomcraniam,M<gapoli-
tanos,cum tota Nordalbingia. Libcratus autcm cx carcerc gra*
yibusconditionibus,\^aldcmarusIL legatis miflis a Pondf^
Innocentiol I LconBcndic i ut ajuramcnto coado abfolvcre-
(
An.adfuit WaldemaroILLcgarus Pontificius,EpifcQpusMu-
i:inenfis,&c»C^oetiamanno,hic DaniseRex^firam Regi.< Po^-
tugalIi3f,Eleonoram, per kgatos addudam , filio ^TaldcmarQ
IILuxorcmtradit; nuptiarum(blcnnitatc> Ripis in Gimbria,
peraaaa<idiemfeftJoan,Baptiftae. . J
An.ix^o.QttoquidamCardinalisaPohtificcinDaniamab-
lcgacusiclcrum informavit,hoc^}^aldemaro IL rcge.
Ann.iaji, Elcoaorapucrperio cxtindlacft: HI^IdusMai,
utcc-
1
DE ISLJNDTA. '
ur^tiam coiiiunx^Waldcmarus III. idque IV» Kalend.Decem*
annoeodem. ^
Annat^t^coronacur Ericus, Waldemari^ecundi>ex Beren-
gara,fiiius.
- Annjij7.Ducituxorem,Me(?lhildem,AdolphiHoIfati5Du-
cisfiliam^AbehakerWaldemarilKexBerengara hhus:EtEri-
cusmododidtus, Juditam, AlbertiDucisBrunlvicenfisf.quar-
to gradu confang. jundlam» dilpenfantc Gregorio IX. Pon-
cifice*
Ann02.38« Abelisfbcer, Dux Adolphusl V.fitmonachus»
: facerdos initiatur ab Innocenc J V . refedit Hamb*
Ann.i24.i.morcuuseft'Waldcmar«sII.quintoKaIend.Apr,
Anno regnj,8c ab obiru fratris Canuti V I. quadragefimo ; Ma-
gna Ecclipfi fchs,mortem tanti Regis, atque hinc iecutam cla-
dem Regni Dan.portendcnte. Quare ,quodin Anatorae'BlcfL
annotatumcftjBlctlcenium,ducentisfereannis,averaWalde-
mari ILaera abefl^j adinitium, nonfinem rejgni ipfius referen-
dumcft*
Patrem Waldemarum 11, f» EricusV. in Regni admi-
^ullratione excepit: qui deinde Ann» 1Z45. ablnnocent. I V*
ad ConciliumLugdinen(^evocacus,cum omnibus Regni Da-
niaeEpilcopis;perlegatos,occafioneturbarum domefticarum,- ^
fcmecexcu/avit, &c» Amio eodem mterfuit & praefuitjoanrik'
de PlacenciaConcilio Ochonienfi, inpionia Danorumhabi-
to: inquorepetitumeft bannum(quodvocanc)LeonisPap3e
concra facrilcgos : Quod &c a Gregor* I X* Pontificatus Ann.g»
Pcrufixratificatum&perDaniamdivuIgacumeft.
t Eodem etiam Anno > confilia Principum,dehoc Erico V.
inlmp^Romanumdeligendo, agicaricacpra fiint, teftejoann,
Ayenuno.Scd quoufqneTandemprocedam/
AnneveroMncjamfatisfupcrque liquebici C^ifhamfiie^
c rit
ISLJNDIA\
ritWaWcm4rusrivDan^.^R^^ Daniamre-
xerit,cum provinciis aliis, quam Norvegia autNorvegiae co*'.
jQniis :qu5e ytr.antea, ira rumy^cjmilrodeJadeieculp, Jiidjgcais
&domell:icis Regibus fiint ufi. qui) in Ariatome BlefKeniana
ordine, & per fuos.qui^que annos «eeeiitfenturv Nee veroin to-
ta^Waldeniarill. vitdjadeo accurateabaliis.defcripta&exoti-
cis hiftoriisJo.cuplenara,- uJla uf^iam. fit ; dbrainii ia Norvc^;
gosaut; IsJandps rneatio. Quod dupIex,Argumentumjfi qLzera-
minusmoveat, per nie fane licebit , cum BJefkenio infi-
niar, "^v—
Nec vero etiam eft. undequis huicChronoIbgi^;, tanquanu.
aprivato quopiam, ac inhiftoriisininusexercitato^conrutae,
partim.aucloricatisautfidei tribuendumexjlbmeo.con/ifticecr:.
cnim multarum &, diverrarum nat/onum documenns hiftof
^icis : quae magna hde,magno ingenio,riobiii'3imus vir,hiftori-.
cus grayiiTDn^Axnoldus Hvidcfcld*.Dn;.derLiIlo &c. Reg, ^
niae oUm Secretavius conrulcj/T! ppflea fenatpr <^'anGcJJarius*
Regni ampIifT*adfui operisChrgnoIogici , Jingua verngcula^e-.
diti,co.nfummacio adfciyit^ac adxertam annorum djaca?cin re-
degit.
Qupd iiadhu^: omnia ifla j pariim vos movebunt j n%i
Fabricijen.vpbis virumGermanum^hilloricum &c.€ximiunv>'
ut bcnc ieitisr clarifl. illum Dn, Davidcm Chytr^umrmaris.
Balthieiaccolam., &Aeademi3&RoJft0chdumen, cujuscalcu-^-
lum Chronologicum dcRep^plagae Arclogefreti Balchici angu-
ftiaeeluetcaut cludere non poteranc*
Hic in fyuopfi fua Orbis Ardoi Chorographica teftatur
MargaretamScmiramidcm ills^mDanicama Wcldemari I
(non veroIj*)fiIiam,Ann,Chr.i^87*.RegnumDaniaB adcptam*i
Quomodo igitur Waldemarus II. Ann. )) 9 8* Res Danicas yo-
lus adminiftrabic ? An eciam adhuc plura,? Scio Fabriciunu
nom
DS ISLJNDU.
mon pofcere :BIeficeni6 autem quid demum /acis lir> difttcile eft
coniicere.
Horum aucemomniumhsecpraxrscfto: uc prsecer ipfi/li-
^mam rerum Danicarum hiftoriam , confulantur Dynaftarum
-cxoticorumaftaj&vicinorumpopulorumhiftoria^hicfaltcm
'dclibata: Nempe ImperatorumRom^Pontificum eciamRom^.
Tum etiam Ducum,uc Holfatiae,Brun{vigi> Meckelburgi , Sve-
Tini)&:c*icemqueComitumj&urbiumcelebrium,utLubecen-i
' iis^Hamburgenfis, Bremenfis.-acWandalicarum &Livoni3ei
&c. quibuscum Regc Waldemaro IL rcsfuerat&: negociaiu-
terceflerant.Qiio fcihcet,periftorum omnium ep6cham(quam
vocant)&annos, utpoceGermanis /criptoribus notiorem,hu-
jusnoftriW"aIdemariIL aecas , abaflfigaata eidemaBlefkenio
s&ra^quantiVm diftet, vel C3eco appareat.
Hincnamqueefficicur primo; Blcfkeniumavera \(^aide-
matirLRcg. Dan»(quod &fupraattigi) & inAnatomeBle£
^tVnotatum reperitur;)3era,annis pencducentisv ncmpe 19S*^
initiaregni fiippurentur j litinis jiff.abeflfe. Deinde efficitur^
4! undemRegcm Waldemarum , auuni Narvegiam nunquam
^>oflederir,nu(quamIslandospolIedifle-Vide ctiamCrymog. &
;Anarom.Blef.
Jam porrojlslandos ad ann^ufque 1398. idololatras & Eth-
nicos non fui/Ie,quibus tandem rationibus, contra Blefkeniuni
■adhucobtinebo.prsetcreas, quaeallataefuntinCryraog. libr»L
capjo.[ubi pag*io4.aeraTJiangbrandi,facerdotisextranei,pcr
'P7»corrupraelterroretypographico, quumdebeat legi 997^)
€ctotohb,3. ufqueadtempora D^ Margarctse.
Quamvis auiem convulsa &eversa bali , per fc concidat ae-
dificiumjUtjdumWaldemariM. aera Biefkeniana labefatfta-
ta,- non po/Kc confificre, cju/dcm de initiatis Chriiftianiimo
Islandis fides :: Tamen-* eo non-» concentis , plura
DE ISLANDIA
-irecitabor malcferanrasChronologiae^^lefkenise evertendse do- .
cumenta. . ^
Nempe PontificumRom, bullas, in fiiperioribus libellis
praeteritas (utquinoftrorum Annalium fidem nudam & fine
fuco aut phaleris exhibuerint) anajoris auAoritatis ergo hic
producam ; Unam quidem Anaftafiii, Ann..nf 4,. ft^tuentis 5 tic
Norvegia fuum,ficuc Daniafuum haberet Archiepifcopum, cu-
jus/edes foretNidrofia; quumhadleiius Epifeopi Norveg* Ar^
fhiepi/copoLundenfiDan.paruiflenrJn hacbulla,nomin€no-
minenotatur primus Archiepifcopus Nidrofienfis, Joannqs.-
-CuiEcclefiaeOrcadum &Hebrldum^tum vero eciam. Islandiae
&Gronlandi3ejnominatinxa/lignantur.
Eft & altera, Innocentii nempe III. bulla^anno 119 5 .ad
pi/copostamlslandias quamNorvegia;, contraSucrremquen-
dam Norvegigeregnum(uc ferc buUa ) injufle invadentem-
Quor/imautemh3ec,.fiBlefkenius veruseftChronologus,
Islandi ad annum u/que jjpg. Ethnici vixerunt? Quinetiam
Ann.1330: PontificisRom.nomine,abEcclefiisIsland3ae,.fuppe-
ti5e,ne/eioqu3e,rogataefunt, EtAnn.ittfy. RegisNorvegiaeio
Islandiapraefearus , I V A R U S/Holm , per recentem Pbnnficis-
Romani bullam, de negociis quibuidam ,.cum. Epi/copis Islan-
' disetranfegit.. Scioomnino,Blefkenium,nontammalum,ne-
que maligjnu efi^ pradicum , quinhinc deinitiatisChriftianif*
mo Islandis/atis arithmetice,etiani contra/eipfum concludat
qucm adhuc hoc ipib anno fuperflitem , mihi afrirmant , aucu»^
pesBelgia^jhi/cemenfibusadvc^ftir
Jam in Grymogasa legitur,, cx primis Islandiae Epi/copis
nonnulloSjtum candidatos,,PontificcmRom./alutafi^, coquc
jubente,initiatosefie:primum quidem abEpifcopoHamburg.
Anno A Moguntinenfi alterum , Ann* loSii* Tertium ab-
abAdzero velAiruero,ArchiepilcopoLundenfi inDania,.an^&c.,
\cid Grymog;. Namu
DEISLANDIA.
I
Namqtiod exKraiicioobiicitur^ primum Islandiae Epi/co-
pumlsleif.ordiiaatum Aano loyo; variis modis potcrit refelli :
tum ex ipfius Islei ti vita^hic &: in.exteris cranfacfta : tum ex xtatc
Alebrandi ScAdalberti Epi/eoporumHamb.fiveBrem.Sct non
|i^ereturBlefkeniiGhr:oi?,ico.nproIixiorem refutatiouem*Non
dubirointerim, quindelslcifo, ficinCrantziomcndum;typo-
graphicum pauculorum iftorum ij.annprum.
Utautemhoc membrum concludamy c-^s: fuperiprumli-
brorum Annales Islandicosprpfitentium paginis , i/la/alteiru»
repcto.In comitiis infulae Island#.anniver/ariis poftmultoruiiXj
annorum certamina Sc di/ceptatipncs dc fide-Chriftiana amT
plecftendai in eandcm:publice &folennitcr juratume/l:: Anno^
Chrifti iooo,£<c. Quicquidtandcm noftcr illc pleudohiftoricus
. Bkfk. ogganniatv
• Et dc hac pa rte De/criptionis Islandiae>fiveali:crius,. five utri-
ufgue vcftrum, ifta brcviflame..
NimcadreliquamTsIandiaedc/cripcioncm tuamjmi Fabri-
ci V pcr hyfterofin,reverfus ; prima quidem triacapica, Defitu :
de nominc ieu appellationc : De primis invcntbribus Islandiae ;
quintum caput, De vi£lus ratione ( fi tamen hicquaedanx-.
Cxcipjas ) cum Siexto,De; Tijngua gcntis, &c. ri£hil admodum rc-
prehendendum habcre cxiftimo: quae fi cx.mea Grymogaea
translatanon funr , ad eamproxime acccdunt rNifi quod AIc-
brandum /eu Alebridinum > Epi/copumBremenfem>Ann J400.
ftperftitcm facis cap.^^uiimAnn.io^j.mortuus fic : juxta fidem*
Chronici Bremenfis : cujus a/utor ipfi Alebrando lynchronos
^^rac.NeccrianipropiusverovBlcfk. quiAlebrandumin Ann*
Chrifti5>oo,collocat: Vid.Anatom. BlefkJpag, j ^.-Vocabiitur
auteinBozchnnsAkbrandus Hvitfeld.pagvip^iinCanuto Ma-^
gno : ubide ini tiatione Alebrandi ^a Bremenfi chronico > bicn-
nio di/crepatj fine dubio > typographi errore^ quum ejufdcmv
Chronici fidem,in Jiis^^poti/Umum iequatur..
e }j Sub^
DB ISLJNDIA
SubfinemCapicisquinti, (ucetiamCap. ^..etriofitatem
aioftrae genti,denegotiationibus^xcerorum loqucns, facete ex-
probras,mi Fabrici,in hxc verba. Kop p ttic^f fafl vnbe butt#
Hcii/t^t>f fp bmn/baf fc mif m(m\ ^pn mH ^m/aU mt ^ad^
pppe erflirtJoK lop^cfUm fr^n/mt>c mm^ni)m itrop gcfamtncleC
idemeftCap;4.^ctt^i;itt>ttbQ3eer/ro\)f^frctnbt>ert£a»v^
&ent)ar^cngcbracfef / t>nbc ^>or anbrc^^lantifcl^e ^^sa^re mtin^
fcl^cf cpe i)prmcit3clf wcrbf /fparcnfe mc^f lange : (Sonbcrn maf crt
tarpanmif Den^abcrcn ar^albegtif ^ec^e mb ffciic^UnmM/
Ut^ i)H<xMvtW/ folcf c^gct;f bp ber rtjge / cjff e bt; ^orfett
t)mme* Nosetfi vitia noilrorum horainum, prae^crtim vulg*
prGmilcuijimiufve aut alterius, cx fentina plebis.fefe offerentis j
nonexcu/amus.Eamadquamvisaliamvirtutem,quamrobrie-i
tatem, Germani quoVasducc&magiftro uti eligimus : ut incu^
jusnationis homines,non recensfit'di<ftermm illud ja^tum:
<2ermani.cunctos pofTunt tolerare laboresj
O utinam pofllnt ram benc ferre ficim.
Qaim fi bellipotensGermaniaTollerdt^Herclc
Fortior hac ufquam natio nulla foret.
;AGinier doj9:iorcs Germanos nupcrrime ita .quidam dc
eonvivii^locuius^ >
' ' Currigemitu&fremitu, cum pudoreScrubore, hicrecor-
doTjinclytae noib-aeGermaniae, cajus T^At^wjtna reliquarumiia:^
tiojiumore,fcedetraducitur>&c» Item; ^
. Mcmi/erum,ipfa fua Germana modcftia /ede
Eif(fuJar,& Juxus- virtutem ejecit avitara, &c.
. :jSufpe(fta itaqueeft Dodboris:au6loritas, fi , ut exCatoheca-
iiunc, CuJpa redaKguat ip/um. Quid vere, inquies : Cenfen tu o-
mnes^vel finguilos Germanos .erapuliie &licJuationibus dedi-
l
, Mi^im^ -gentiupa iiT^uam Nequc enim iftorumcarmi>
numegoautor fum. Similiter n<>ftr3egex*iti,obpaucorum nse-
vos,fbides,fxdiraresjS^.aBlefkenioparumopQ
conviriorum pelagusin noseflranderer,quanrumcxipfius IsJan-
diajomnmmoculishaurirur-; Undc magnam tusenarrationis
partem(ignofcer&iveruma^no{ce)^^^^
Sed longe modeftius & majotr-c eurfTi v^requndiai:- dira- quaedam
ipfius inaledidVa Sc feditat^%,omittendo ^Licet eriam mulra
hic reperiantur, quae veritati & juiUcise vini inferant- Injuftum*
enimeft , omncs paucorum no?campraeftare , autcrimenpror-
lus conii^^^jmj^lucre.,^ autA.ker vcnificus,
mocchusjrufticedifcumben?^ lof io :^tnet afpergens : &c. vel re-
liquadefignans^quaehabet-j^le/Jce ; mprem-.geutis id face-
rc^Daemonumfamiiiaritatepiumver/aegenti affricare, adul-
tcria &c ftupra pro vixio non reputari j aflirm^rc i immo, ut ille
BlcfkeniusfiJias cum Iaudeprqftituiextcris:&c*^
HinC mulrifi famaljarem^FJc^icIiumjJn.Blcfkcniana
tomemonftfare, r,utius yifi*"^ fiftV quam^ alia-,
rum natiojBiu^n finiilibus GXempiiSypaucorumhicdeprehenfb-
ruminMrbaniratcmexcurare*. Interimquaefo > eurtantifintu-
riharumlotionesifi IslandiavUt finciis conftarelslandiaede^
lcriptionullapofitt, quume3edcm.inIbcria,aliquaridoufitat^^
tamcnniillorum oracione hodiecjdcbrcntur.^ficnefingercdi-
car, ( Blcfkenniano jnorc ) Apulejum audicc libr.arMag.
Apol.
Nififorte, inquit, incoreprchcndendu£'fum, quodCat-
phurniano pulvifcu^uiTa, exArabiGis ffugibusnxiferiiu j quenu
'^ultd aequius €rat,^urci/fimoHiberorum rituyut ait Gatullus,.
fiialabi uriaa demem , atque ru^Fam pumicarc gingivam,-,&c.
qua.
vntSLANDlA.
quaipsa de re, fuum Calphurttiainum, Apulei carminc cdm-
Apuicifipi- pellaverat tali in Apolog^ Ivlagi*.
Catpharniane lalvc , propens vernbns ;
Mi(i,ut perifli,munditias deiitium,
Islitelas oris,ex Arabicis frugibus,
Tenuem,candificurii,nobilempulvifculum,
Complanatorem tumidae gmgivulae»
Converritorempridianaereliquiae,
Necjua vifarurtctra labcslbrdium,
Reftriaisforteii labellis riferis.
QatuUi vcrd Eftgramma iH Egnatium , quod. citatur ab
CatuiiiEpi- A^uhtsMc habct.
grammi. Egnatius , quod cand i dos habet dcntes
Renidet ufquequaque,/eu ad rci ventum efi:
5ub/elIium,cumOrator excitatfletum ,
Renidct ille,feupii ad rogum filii
LugetufiOrbacum fletunic-um ma.t^r,
Renidet iile : qiiidquid efl:,ubicunque eft ,
Qupdcunque agitirenider? Hunc habet morbum
Nequeelegantemarbitroriiiequeurbanum.
Quare monendus es mihi,bonc Egnati ,
Tu praeterpmnes.uii^^decaprllatis
Cunieulo&Celtiberliiafe-fili /
Egnati,Opaca qucmb^Tlum facitBirba f
Et denSjHibera defricatus urina.
- Si urbanus e(Ics,aut Sabinus,aut Tiburs,
Autparcus Umber,aut obcfus Hctrufcus,
Aur LianVinus acer- iatcjue dentatus >
AurTran(padiarius:utmeosx]pioquciaittingamj,
Aut quihbct,qui puriter la vit dentes, /
Tamen rcnidcrc ufquaquc tcnollems .
Nam
t^lSLANDlA:
Nam rifu infepto res ineprior nulla cft^
NuncCcltiberus,Cekiberiainterra,
Quod quifqlie minxiCjhoc (b^et fibimane
Deatem atquerufFam dcfricaregingivam ;
Ut quo ifte vefterexpoliriordenseft,
Hoc te amplius bibifle prflfcdicet lotii.
Accedit gravis autorStraboi Ctijus verba cxLib. }. delbcris»
fic Latinepofitalegtmus: Quac ad occanum vergic,& Borealis
parseft, propter frigora rebus indiget : Reliqua autem adhuc^
amplius,prpptcrhominumincuriam8£negligcntiam;&quod
nullaminfticucioncm iamplexanres , ierinisafFcclionibuspepi- ,
hiisque moribus vitamduGunc. Nifiquiipiameos re^lumvitac
inititutumfcq li putavcrit^ qui lavacra cxiptiOjindoacisaUr
^uamdiu recentojfibi faci^nri f^ique fibi ipfis,fiiisqucuxqribu$
dcntes ita ca ndidantqucmadmodum & Cantabros , confinc%
illis gcntesjGi£l:icare,fama eft. Sic Scrabo:
Si crimina/criiiiinfbus^liemsjrautimii-banitateminurba-
nitace exterarumgcncium, falvrari putarem ; coiUigercmpatraf
cinio noftri etiamin quibufdam cultiflimaejam^^rmanixlo-
ci^.fimilia quac vifiinctir.non magis urbana^quamde quibusjio-
ftracesa Blefkenio & multisaliisjjam diu maleaudiunt: Cujuf^
modi non difiim ulavit,cTirifKmu's,noftra tempeftate , fcriptpT,
JuftusLipfius,fibi inagroOldehburgenfium,aliauandodcpre-
' hen/a ;Centur,lI. EpiftblarumjEpiftolaprsecipuc jj* adjanum
Douram,Aii.M D LXXXVL; . ^ . . , / ,
Oldenburgi rum(rnquit)mi Dou/a, Ubi ,malim,iftud?in-
quics: OppiduLum eft in Weftphalia, tertio lapidc a Brema,S{G.
Obmvnamoleftainhoctemporc! ied lj>ii porrojuvent, adhuc
fero & refi^fto. Apudvos,quo locofint,fcirevelim, Namhtcqm
quiinquiramflnSchytaram Ercmiamihi videormcc intcrho-
.mines,(atiscert6. OmneshicSuilli.Scrofae, Poraiii &unover-
d bo,
bo,tuiHermanni, Q-^atavia i o amiculi^ yo^qiihi injcnente,&
advosadfpiro.Concl.in Barbark apudpQkif^agos, j i Non,
Otftobr, ErEpiftolSxiV.tiufcljadJanum^aucen^
. 01denbtirgun^ecceveni,8ie*Manenduin jnnidulo illofo
Derota vita mea haereo &Cv .Omitiro raoleftias & cxdiaholpi-
tiorumpraefertim : quae hi;c>plu%i?i:itx Germanica*,.Credemihi
amffec;Barbarfa,nuUahai:ban^el^^
ra'Germ^iaeJfere:^! vidi r q.uiaddicam /Delicise illaelocorumSc
nominum ficumiflis eomparentur^ dcc.-Oldcnburgi ^
qiiam horpitiumappellant,
Ttrem jfv.EpiIi.eiufdeiu ^dJohiVIeyrnium;
- Eg6vn$i-Hcurni^ubd:v<>smed^ci>toi^^^^^^ enijjl,
6a-inhodWeftphaJQritinererumvqu3^nemo olituQjrnicusaijt
padentiamprofcflus.Omnia hamana in^ila meexagicar^^^
^srerejaba-quisja cibis^Venti & pl^viae.pcrpccuac ; cibi nondicam;
barbari,(ed vix humani,6cc,Ecce iahoipitiis (fic apgeJlabo ? ctii
j^vera(hbulaautharasporiu&j>.iprimp.imcu^^^
■bbtrufum cervifiae;Glentis aut tcnuis Sf faepe arecpiui QoOiloB,^
calentis;ttec rdcu(are'£as , mfi ekg^flesexpellict^icgullulus e^^i^
& ad igoem V cum. aurigis al^ijoc ft;rophipafIii Sj c^a--
dem^ illa^pbrrio iteranda:> cumr foUeani elegantia adJingu*
Ibs potus porrediae-manus. Interearrnenfa ftcraebatur (nec di-
caiti de mappa; nofti) &jam calor meus iqhiabat in cibum, Sed
iteu y primqm ferGulum e larido ipiflb:, pjngui > & adclo crudo»
O rem mei ftomachi:Quid Jfacecem?pp<cere aliud,aefas. Spedto
igitur & taceo i & buccellas afiquot pa nis frango i acq^ uunanii.
iiahis/^ed revera mi Heurni ;iicolorem,fipond^^
cieiftividiflesijuro tibijpejerafles de pane^ Ater ille,,gravis,acidus,
&formacus in maflamquacernos aut quinos pene pcdes loiir
gamj» quam ego neelevaflem* PUniusmihi. in mente , qui de
nacautfinitimagente/crifjit : miferam gfntemeam,'qu3e.ter-
ramitiauiiurcret. Ego verius; Mi^rara, quae tcrram ederec. Se3
' * vide
1 ^
'^ide aliosTOiffas. 3Diu exrtecaato, Ecce ribfca^^
tmagrandis,plenabrafltc3econ{eaae. Eajui-ulenca eft(virulen,.
tammikicaiaraus rcribebat) adipe porcirao, addigitumenH-
nente acruperftante.Hahc ambrofia non comeduntma Wt- -
phali/ed vorant.Ego quid^naufeo &fameQ ,'atq5 adeKtremutni
'pairulasaliquote raccincrio raeo haurio^ qvjas cum pane lentc
gufto Jnvidi am ea res habuit k fermoliehi : fcd cgo cum horpi-
te convivasiratos habcrc ma lui quam Hygeiam , Deniq; & ta-
mulusmeus'irrfLifurrabatiisdemorbo*ExtFemumfereulumea-
<eusfuit;fedita putridus.ut difiiuef et-vl4ocipfum ramen ilh ha-
bent,ut cerebrumjovis, &c; Haec ih-Meiisd I vis eciam leaum /
plane eledhun.Lec1iC3e pleraeqi ordim ad utrumo ; latus : luxra
• 1- • r- '..III 8,^ !TaIlin3e:lubrcr( teltorn-
'Cas vacC3ejYituli,eeuijf^'i'' -^lr"J"i°^&^^^'"*' " ^ , ,
xlcai ^poxci.Dcpuivinb aut linteo,oro te,noli quaerere ; Mendi-
corum noikorum t-e|et-es longe rneli(li«esac puriores, auccen-
•t5nes,Emdaexvm.Kal.NoVeJnb,M D^LXXXVI. • -
Item Epiftolaxvi.ciyfdcm ad Petr jGolviumiTeneor Olden-.
.burgj,interhomincsfemihomines&c.Ndn«Oa-.MDLxxxvi..;
Jam 01denbureenfes,fi aut alia quxvis nacio.Hiberica gcns
cuitioribus orbispartibus aliquid celferit; nec tamenHifton-
cis noftri xvi peculrarcnVfcribeiidi fuppcditat mat:erram,quibus
jam fatis eft;quda blira^ob l^c mal^alidi erint} poiTet ne etiaiTU
in viliore noftra &irijJeriore'plebecula, ferri , fiipfis Oldenbur-
genfibus ( aliisve) alrbubi^d ili aliquibus cedar , nifi nondefinc
fcripcoreSextranei ,qui libeliis im^robis,iiunquamintermiflis,
eius rei memori am {emperrccentem vigere finant;ut ic.fit,undc
kvia ingcnia fextf enaosH landosirrideant, tanquam ad nullam
oninino aiit cotpdris ac morum , auc ingenii culturam natos*
QuaderepIurainAnatomc.Blef»
Jamvero mi Fabria,qtlodinBlefkeiii<5eftmeracalunia>mc-
aidui^»a^tiha^lrt(titia:uc qtii eicp'^rientia jppriarfti tu quoq^ An-
jtxialesnoftros paffim vcl ubiqjal lEget,in tc,ab ipfo fcducto faltem
e 2
DE ISLAHPfA.
crrof fiierit; iftum,&:aetate grandior^e v&pietate ac do-flrma
quam pra-/e ferr, & officiQ/acerdocah ,,tidcm mereri volenrem,
fecutum. Quia vero lecurum dixj >£cres ingenuc , fi utriufque de-
fcfiptibnisjpiarallcla. qux'damiuccincilavadillud.oftendend
hoc loco infticuantur in hune modum;.
BLEFK. r FABRICIUS.
AnnoChrM CCCXCVIIl ] ^m. ^a^t tJnfey^ J)^xw/
adminiftrabarRegnumDani-n^pS. rcgjercDc in OcmumatcP/
Cum Woldemarus, ^ius nomi- KHomnc^^^^olbcmarU^ / Oc art#
nisiecundus ,cui adiun^luma-
rat.Norvegicum.,&cc,.
H
Sub illo Waldemaro Islan-
dici pnmum in,Chriftiana. re.-
fVnt t>e 3plartl)crd f^o tcm
ligioneinftituti funt,cum huc- [^"^^rifjlljfcrt loucn «nterrop*
u%ic alicnos Deos coluinent».
Cbnftituerat Rcx Walde-
jef iwrbcn/ De fonft vor^.m J^ci;
bengcwefen / wntJc tn ber fceepcn
Oiifierni j[e De^ 2tutraelou<n^B«^
|]eF^n^tbbcn.
:Oi|Tvri(cmrtcf^epf«)e23i^
marus cum. primu Chrifti do- j fcl^optof^m (rt J^lan&f geort-nef/
arini profiterecur in Islandia, , baf eirtC t^O @C^rtlHl>trt na t af .
EpifcoposbiRos.unumjnScal.- 1 Of^crt/baf antcrf^o J;!Ollcnna.
holdeinOrienraIiplaga,altcru baf *j^>c(len..
jn Hoilen,ad occidentale fole. | '-OcSSifc^oppe ^ebben van; U
Aliosrcditus, qulbutyrum !3^t<^nt>er«i necrt artbct irtfamenf
&pirces,nonhabenc. ge^af /ten^off<n?nbgifd>C.
Poftquam Lutherus inno- 1; ^lfc mx^ iionirtcf ^l^rifli*
tuit>, Chriftianus Danorum mxi bc br(i&Oc (c^ ^^A^mcn^ trt
Rex fibi puriorem dodrinam
comparavit,arq; inRegno Da-
nico, Norvegico 6c: omntbiis
DE ISLAHDIJ,
©enncmarcf regctebc /t>nttb allc
an^c^i>vf9ctJiplanbcn/na£ut^e<
fubjecais fibi infulis Ecclefias ri leK/viu> bvf tntetttj]c reformc*
repirrgavit , mi/Hs in Islan- 1 rebc/fo^^cft ^eocf Vt^^^ri|t{p*
fcmwolb£frac^fen/(^emtfe\?nb
i;uer: rc ine njnb^tjangeltfc^c pre?
diain.. mimftris- iqui Euaa-
gtlii fcmentem ibi facerent.
Typographum quoq; ex Da- bji^cr in j^lanb gcfdjirff : \)tinb
niamifit.quipaitoribusLatina ba rbcncucn^Cp^C OCE ei«'<Dr6
neicientibus,Biblia,lojcos com-
muncs Philippi M.UrbaniRc-
gii opcra> aliaq; lingua populai-
ni evulgarcc.
cferpe barfitluefl nxrorbcnef onbe
anric^fcnlafen / bort^ vccl m6i;e
vnbe »nf oftcn ba rl^en vc rfcl; a p/
barmebe men^eftlf «p^^lanbio
fcbeiSprafe brucf enfcnen.iDen
crfilicf ^eff men beQ5tbcl»nb(
anbctectUerUp^uangeUfdjc f!)<i
m Q3bf<rin berfiiruen bcfan&ctt
JplanDifc^crcSprafc lafcnbru?
cf en / t>or bc fcfeled;(c «prebtcan*
f en/wclcf crc be £af tnfc|je<3pra#
. j , r . , . femc^f vorfiunbcnv
Adolefcemcsquoqi.idoneosrt :Dejl^lueit6ntncf ^cfff ocf tff^
« Islaiidia,evocavit,quosin:, ©fiffd^lanb (rcaius ^^lanDf )
Academ.a.Haf„.e„fi fu.srum- fpnejunge ©efeUen beropenla.
pcibusaluit&Eeclcfiis&Scho. welcfer^eaH&arhcfff la.
iispra:dlcvoluit» f^ent>pfpnen9linfof?cnf^o j(o*
pen^agen fluberm/ unbe lerna^
mal«i Kcrcf cnt)nb@c^oUn bax*
I borcfe mbc^ten bfleeUef werbcn».
d'3
'Blef-
/
t Cap. III.
^ ISLANDICORUM
vitaacmoribns.
Sunt pleriqj viri Islandici'
alde/upcrbi 8£claci»pracfcrtim
proprer corporis robur , <]uod
habenr. Vidilslandicum», qui
ronnam Hamburgcnfcm ccrc-
viiiajplcnamjtam facile ori fiio
admoyercc, bibens ex illa , ac fi j ^ebbcn. SKo t>ann(tl^k'defm
unicamhabuiflecmenfuram. l)enwcr&en/ bcetnewutleS-unne
ftfun/ »nt) Mmf^ t>m(Sm i al^
ivcnn pbf etne ivanne gcwefcn.
j !De£0?cftenjnt)groun>en^et>«!
t>cn cincrut) jvleDiii3c/Daf mctt fe
fcamf^ iioivlicf fc^olDccrfcnncn/
Cap. 11 II»
^tntanaenbc t)c ^nwa^ner^/
crcn @eDcn »nbc ieucnbc/fpnf in
gcmctn/fel^r^clfcrbic^ mU t)p*
gcblafcn/vnbe t>af fonbcrltcf
gen b<r ficrcfe ere^£ouc«^/ t)c fc
Uterq; iexus in Islandi,a,€un-
<3em habitum habet ^ ica ut dx
rcftibus an viran jfemini fitj
hauc facile dignofeas» Eftque off pbmann/cff grOiViucre*
ibi apud fexum faemineum mi-
ra formarum felieitas : /cdcul-
tus deeft.
Lino carent , nifi a noftis fit
importatum.
Natio omnis Islandicorum
admodum dedita eft fuperfti-
tionibus,/piriru£q; familiaritcr
ip/is fcrvicntes habent.Hi enira
inpifcatioac tamumiuRcfeli-
ces , qui noftu a daemone ad pi-
icacionem exxicantur»
t)t ^rouwcn f^?nf fc^r fc^^ne
aucrfl fc^cbbcnficf ntcl^f »f^gc^
pu^cfelffc t?f ^iiel^cacn*
57ccn Ctnncn aUbar / pH
wctMan x>f^ bifFnCanben bar*
^cngcbrac^f.
'Oc^^Ianbfr^fVnf fc^r^cnc*
gcf f^o 2(ucr3cIoucn/»nb ^cbbcn
ftfcre ^fiucle f^o ^upfrfinbcn:
»nbc fj?nf bc jenntBcn aactn <?li5cf ^
(tcf inffifdjen/ be f^obenfifc^cn
x>an foIcPcn Jpu^geil^crn cfffc
1 ^D^uclfenfi bp ber nac^f x>pq(*
1 wccf ef tperben.
J>B ISL ANDIA,
ftri in d^hortaclp aballainipie-:
tate^oem diligcntiaadhibenr,
tani alce came hjec impietas in:
mentib. illorii haerec &:■ radices
egitjicaqiiuncaSatana-fafcina-
ti,uc nullam fanam dodlrinam
&;dehortarionem admictaut»
Diaboh opera^ oblaco prc-cio
ventufecundump6llicqntpr&
pr^fl:anr,quod*mjhiq3mpertu
eft. Simile Olaus Mag, d^Fmr
iandis icribit* Naves (juoq>ca-
tando, etiani fecundo vcncu>
imTnobiki retinenc fere»
Maltos in arinos abfqj me-
dicina aut medieo vi vur^Muki
annos ifo^actinguftt.ac v-.di fe-
ne,qui 2oa fetuncannos vixif
fedlcel>at.Im60iausM.Iib»io.
Islandicos ^oo, annos vivere
fchbit.Maxima li^Iandicorum
pars,p.ane no vidic nc4;guftavit
Miiorpars vidusillorumin
pi/cib» butyro inrul/b , lade, &
caCeo conriftir, pirces lapide
contufos , loco panis habent*
Potus illorLim eit aquaautTe-
rum,Si quando a noitris molr-
tt ciharia fivc-far iliis vcndi-
afftfeo ive^rert : fo &€rtnoc^l><.-
auergeloiie fo bcep bj; j^nenin^e*
worfclf batnenetcre/ cffc »oif^
mamn3Ct)i;fc^clpef/«.
g)&f Ipnf ocE bar fef^ifc £6t)C/
t)Crt t)C^)uucl cirtc furtf? gclc^rcf'
t>cfc|cpcftiacf^o ^oU)cn/ Oaf fc
ntf fa^ren foncrti. ^arpcgcrt f^
foncrtfeocf fefercrt su&cn^intjf
vorfopenvmmc iPorfpobcUcf f
feaelen/ bc cnert barvor ^clM giff-
gclicf ocn Olflu^ SDJaanu^ ocf
,»an DcnStnlantcrrt fcferiff.
, £i4t€ lcucntarfc^rkrtgc/
ocf an^eiiige £0?cl)icmmci(icr^^
unartgcfej^en fcc meificn 3Pi<*"*
fccrf^crc tage necn bro&f gefc^crt/
I rtocfegcfcbmccfcf wcrt»cnt)mnoc^
j ifo.3<^^^cnolt»(: einc^&cci^ loo
vt)nl»e baraue*.
(^rc bagclpf c f of? ^ fife^ an bcit-
fift^ ffoppenfemif ficncn/vrtbco
f en malfo. "^tm fe cf ett m$jiS^U
fcnmclcf t)rtbfcfc. (gr bran*
wafer cff e* xot^* ^ann aucrfi
t)an- tJrtfcn Cftben / t)f^ bifctv
tftoben» ^^^^
t>ar5ctt
DE ISLAnDlA,
^ur,lai3:ehoccommifcent, at-
que in longum tempus adde-
licias nobilium-. rcponunt.
genfe nwncf SDJetc?/ t?nt>€ t>c.
waren^Df fo/ jc. ?)afr;^auerf!
v«cant.
^Dm()&el hoc condimcntum; eme Bc^tpcfer^)e t)or i>e Sipfctt
»n&e iSt>t)eI tngcn / tjnnbe werf t>.(>
encn^Dmbbelaentmef.
' I
Vinum & cerevifiam a no-
flrisen^ptam nonrcponunr/ed) (anbifc^e ^OQa^rm t?orfufc^ct /
domacimepotanrpcrviccsalii, fpareM fcmcl^f lange / fonbem
apud alios, &c. maf cn &ar t>art fcenn mif lm^<K^
bcrenal6balbcgut 5l)r t>nb fro^
• licf C eucnbf / bet^ i?tf aUc^
\)i : 9[}nttbc folcf gc^cf bet
mc:c*
Gcrmani fub tcntoriis /uas| j^fcm/Oe^Dfiffc^Crt tnban*
mcrccscxponuntvenum,<:al'l bere t)iafioncn bvingcrt allbait
ceoslcilicet,vcftes,fpccula,eul-1 f ^Cfpe/fctocu SO?cf]er/0pc#
tellos,.& id genus merciutix.Ucl/tJnbebergclpfcn^^ti^^^
nulliuspretii» Islandicihabent j Oaran VOrfufc^Crt be ^fSlanbcrtf
oleum liqucfadtum cx vifceri- artbcre S^a^rc / al^ Olpe x>{\
bus pi/cium, noflris alutariis '^'^' ^ ^ - — ^-^*" ' ct- *.^-**
ac futoribus notum» Habenr
pifces,(ulphur,cxuviasvulpiuni
canddasjbutyrumialiaqj.Hxc
omnia noftris mercibus com-
muranr»
Nec prius rata cft commu-
tatio, nifi prius noftro cibo &
vino aui: ccrcvifia , probd fint
diftenti.
gifd-engffctmolfen/ ^racnge^i
nomcf / l5cn ©c^omafer^f «nbe
' Q3iifcclcr^ wol bcfantf » jffcm
ec^TOcucl/ gtfc^e' / Q3ea« «ati
rotf f cn Q36f]cn/Q5offer vitt)c an#
bcrc bt ngen.
^c Kocp Xji nic|f ffl(?vnnb<
bitnbtc^/ poffpbcnn/ taffcintf
vnfcm^^lBiJnioni^e ^^^cer alfecinc
ISLANDIA.
j ^rtcf pipe erf?eit f>ult tp^effiCfe'
.f(?n/ «n&e etncnguDeii jKfppge?
Ifammflf^ebben/w»
Abfllavero viruIcnta,Bleflcenii , & verbofa calumnia , quas
iiicimmediate apudipfumfequitur^Fabriciwnimus magis in-
:genuusal>horruit; itaqueipfam omifit.Necquenquam praeter
Blefkeniumrepperi,qui tam dirummalediilorumacinendacii
virus in gentcm hanc evomeret ,^Sed pergb adhucin parallelis*
NequrcuiquJimlicct veficaei tj^emonW fle^f^»ant>crSa*
onerand* gratia a mcnfafur- 1 felenvp/ fpn^afer t^olafen/
gete: Verum in hanc rcm filia-
familias , aliavcpudla aut mu-
i'cr iemper ad menfam ftat, in-
^enta>li quis innuerit; innuenti
Cttatula m lub menla fiiis mani-
fonkrn t>c© oc^f e r e|f f e ein anbat
tm .f}ufcfampf / fo1)4li)C'^em
wencfcf/fo n?crf cm H nntfcrpoftf
f c ^cngelrtngef vnDer tcrSafcl t
?)c anticrm ©cfle aucrfUoc^e#
busminiilrat} CKteri interiiia-. | Ie«»nt>crl)c<f / aif<bc@c^ivine/
^orc fuum grunniunt , ne quis tJttrmif t>atgcluf ^ van l>«mwtt#
ftrcpitus audiatur: efFusa urina, fertttfcrt nif ge^oref iVCrDe/ttl^!:
pclvimpeluit, rurfusquefuum hoXU gCf^en fcbttf ^ffittfcr^Ctt/
©fficiuni volenti ofFert . Atque fpolcn bcnjWf f »*^/»nt) fcff cn e«
mcivilishabetur, quihucmo- tem Difc^C.^I O^f in fokf c
«cmdetcftatur. crcSE)?ttnereunt) itjpfc nic^frccJ^f
fc^{(f cn f an / wcrf t>9 cncn \>or ein
,9raum g"uia<{/ vnbe vngc|5uels
Ocn ©efeacnejffe Sfel ac^oIt)ciu
(Auftarium Fabricii) ac^fe pbf
ttucrfi m ein fonDcrlicf (S%o\>U
ttnuj^ flvicf Un / m mcnl»cn
;lttnl>ern^Plt>cnlflf^e»
DEISLANDlA^
ItanaveroFabrici? An tibijamvclnonle£l:aeft,velcxcidit,
menfaSybaritica/Islandisccrteantiquior. Fueruntjuc nofti,
Sybaritaepotentiflimi Gracciacpopuli iurbcsxjf • fno fiibigentes
imperio ; contra Crotoniatasmillia trecenta inbellumedu-
ccntes, de quorum conviviis itaexSuida&Politiano,dodifC,
Joan.Heidfeldius: primi matularum ulum in conviviis excogi^
tardnt^nefaepius cxfiirgendum eflet : &c* Si ifti primi ,ergQ hos
aliqui /ecuti populi, alii quamob/curiflxmilslandi* Neigitur
Islandis proprium feceris , quokl ( modo vercfbret) cum tamu
praeclans gentibuscommune haberent niliegndem rcm di-
tioribus &potentioribus laudi,pauperioribus vitio vercenduni-.
ftatuas.
Advenientcsoiculo excipiuc:
fcq; invieem conlpiciunt &c6--
templantur; fifortepedicalos
&c. repentes in veftib^-videant*
Si viderint,alcer alteri tollit : &
mM^t ^SGeniicm&cmanbcrn
nimpf ^cocfiUuc mtf cnfbccFung.
t>c^ ^oucbc^ af : bm folcf c SKe^
quotiesunumfuftulerir, toties j ucren?sercfeftf/l»c);f^pcf alfo*
aperto capitealteri gradas agit [
Noaapaterfamilias, cum^ <2u Wbett fpnf ttic^f Mtt
tota familia^ inunoc3£naculo ! t)unfct)l)ercrtgema(f f/funbcrop^
cubantjlaneopannoteftiy&c. e(nt)cfe/Dan^uUcn»nnl>§a«
Atq;ejuimodipannos,fineftra* ^cmafcf / fcaf ft^afmantto^^
mine aut fosno fuppoiico fuh- mcn/taf lcggcnfca^ncijnbcrge^
ftcfnunc. lfir5cf@frop(af>pl)e(^ri)C.
Si pecora in fluc^ibus auc fub j (5o encrt eltt^CCfl Irt cirtem
nive,(quodf2epiflimeufuveni- Stcuirc tPOrtrcrtCff / eff l)Or^
refolet)perierint,aDcomafta- i(S^net)mbfumpf(al^t)envafcit
&ataenedicunt , &C..
gcfc^fif ^ ) l»af ^olt)cn fe in srofen
wer bcn/ mtx fcggen/Mf tan
l©ot)fgcfc^lac^fcff9/«*
Omnes
DE ISLAMDIA^
9«jnes urinam m unanr>r ^en?arc^encrCttmunW/2(tt^
matulam noare effundunt,qua geftc^f ^cnbc / m\t crcttl ci*=
niane faeiem , os & dentes & 1 gen ^Orm cjffc SQQaf cr / fo Dcff
nianuslavant: cius rei rnultas
afferunt cau/asjhoc {c,formam
elegantifllmam facere , alere
hoc vires , nervosque in mani-
Dus confirmare & dentesapu-
tredine/ervarcdicunt.
_ BLEFKENIUS.
. , Cap. VL i
rSLANDICORUM
divitiis,
Islandiam terram alperam
& nivofamdixi.-eftquepraeter-
ca fcopulis atque lapidibus re-
ferrajacita quidem, utnuUus
>n tota infula fitager : nehor-
tulos quidem.in quibus olera
aut legumina habere poflint,i
habenc ; frumenti genus nullu
agnofcuntnon poma , pira,ce-
rala,&c»
^Nafcifurad meridfem &fe
i^cpcr toram infulamfulphur,
quod magna copia eruitur :
«anc materiam purgatara,exi.
guo pretio veuclunt.
bar t)an btffetocn/taf pbf ma*
fcff^on^ejf tjnbcilraff / Dnn^e
vorflcrcf e tt (Scncn vnbc 3(t>e*
ren/»nbc bciva^rcn l>c :^cncn »oie
vultc^cif,
FABRICIUS
Cap,VIIL
t!0§m/ mU it>or m bcr
3^ranbf v^mctf? aueraaein
fc^arp/ tJcIftcV bergtc^ vnb rec^f
©c^ndanbf ; ^Dcrwc^cn ocf nccn
ebber wcinlc^ ^Saroacf cr bar f
t>tnbcrt pff/odP ncnc Oarbcn noc^
S5oncn/(?ni?cfcrt / £pn / 3(ppcl/
Q5crcn/^arffbcrcn/cbbcr bcrge?
IpfcnQ3omfritc^fe2c,
3nf@&ben>an30Ian&»n&
t>9 na^e borc^ t>c gan^^e ^nfcf
wapvnbcr ber(grbcnc=^<t'n?e#
uel / tvclcf cn fe b» ^rof cr mcitgc
^cruf^ Sraucrt/' baf fc cn ^crna
e z
I
tfBlSLANDlA.
1 ©ei&f «orfcpctt,-
©olbf / ©uluef / 3fern el)t)e«
anl»cr$5)JefcillcitQ3ergwercf ^efe*
kn f< alDar nic^f . Jfern gjbruf ett
fe m\/amx^ x)U werf alic^ tiar*
\}m gebracljf / fclixn fimt me«
emcn£02artrtm3plant)f bcnicl^t
.infpnerS^afdjen efli;fei3opa#
gel fc^oloe ^cbben/ ben ^^perbett
. be 3feren t^armif an f nage*^
Tampinguccftlsrandicum f ?)af 3plrtnbifc^e@rapp^fo
gramen , uc boves certum tem- 1 ge^l/baf mcrtbe Offcrt \>nb <ije|i
pus a pafcuisfint arcendivnelcinfpbflancf baruan af^olbeii
rumpantur. Tam grad itidcm f mofVt»af fe ntf bar|?e79^ fo lccf?
Auri , argentive fbdinas, ne-
que uUas mctallicas habent.
Ferro qiiidenj utumur , (editti-
portato.Raro invenics viruin-^^
qui in pera non hatet clavos
fcrreos,quibus ferreae cquorum
fbkaealhgantur.
odoris,ut fingulari Jludio ano-
ftris hominibus in ciflulas ad
veftes reponatur;.
Butyrum pla&riquc proptcr
▼aforum inopiam in angulos
adium,utinoscarccm autali-
am matcriam,.feponunt,jdque
&ic falcv
Equigradarii fcre omnes,
on?ribufque fercndis aptifli-
mi^
|briicn»ni)e wincPclbc^^ufc^/
al^J «jcnn mcn fonfl f alcf / eanD
»nl»ant)cw mafcmn plcc^f ^cn^
f bo^nt&oc^ aac^gcfcjjiit^ an«
3(ac^ waf m »an pcrfcen m\>
mo&crenp^/ ^af f^nfaacMci
x>m am gange ge wijfc/tjnbe fc^ic
bcqacme / ff^roaw iajif^o t>m
VE ISLANDIA.
Hafent vaccas > fcd mukae|. ^cbtxit bav 0(f ^o^etauf rfi
fcjntmutirscornibusvNonruej mciftane/;)6rner/fcvnl>cr^olt)eii
JlOn gallinampropter frumeii ' nmc@C^ii?pne noc^ ^oncr/ ttX>
inopiamalunt. Siquandoillos
pabulum aut ftenum hyeme
5cn niangcl Oc^ iiorn^.SiBcnn fe
f^o tt;ocn l)c^*^infer^ neen*5Go>
rfefecitjpecoi^a pifcibus alunt. ber ejff c J^ow ^cbbcn / fo er^ol?
-ten fc Oaf ^iic^e / mtf gebrogct^en
^33ffc^en-.
(Sc ^ebbcn t>eel rugc .Ountc»
a^ncflerfvnbf O^ren get^arw/
bcteO^irvorfopm.
Canes Hirfutos^fine caudis&t
auribus natos , anjmi cauia ha-
bent ; quos care vendUnt , ma-
gnique faciunt; quum- ramen
libcrosfuos (calumnia, Fabri- :
eio omilTa) cuivis petenci, vel-| *
gratis offerant. l
Veriim parallelbrum jamfere/atis: Ex quorum confidera^
tione,quis adeo bardus eft,auttalpayquintc videat &intelligacs'-
mi Fabrici, Blcfkenii , illius veftigia ardius paffim premere?
Q[uum commora & cola, ncdumperiodi, imo, Scipfa verba
acvDces ita fibi ad unguem utrinque corrcfpondeant. Muka;
hic,ut & antea,in ipfa AnatomcBlefken.fiecopedetranfecqu»
veraanfalfahabcantur, juxta aeftimamus; ut dcmiraculisls-
landiae, &etiamlocorumfitu turbatiflimo.tum quodbifecli».
imovetiam trifecli fenes hic fingantur ; quum interim centena-
ria aetas apud nos prodigio fere fit : Nonfiquidem ad nos perti-
git,patrumiIlaAt^i>t/>o/3io«;5 H^reorum,&cJftainquam,8cfif
quxfunmlia prudeilsomitto*^
Quamvisautem,raiDn.Fabrid>tionlxdendiftudiofcripfifle:
te,mihi facile perfuaferis; & id opinari, jubet pietas ; Tamen fa-
mae ac nomini tuo re<fiius confulucris , fi reiidis partibus-
cj. BlcS.
DE ISLJNDU.
/
Blefkcnianis( cum iam de vulpefatisloquatur cauda)ad Nomi-
his Islandici juftum patrocinium, te tuuui<Jue caJamum appli-
cueris» Quoddemumforet,unumvclalterum, extribusquos
proIsJandiaeditos dicebam,lrbelIis,inIinguambonafidc trans-
ferendo mere Germanicam; Quilabor, etfi raedium aliquod
coniundlumhabcatj tuinominis,tuaevirtutis&candoris, te-
ftemac vindiccmdecentem manifeftius ageti utira BENEFA-
C lENDO,plus nobis contulifie, quam is detraxifie MALEDI-
CENDO,perhibeare. Vale feliciter.; & ad altiora natum inge-
nium tuum atquc eruditionem^^noliadtriviasiflasfcriptiun-^
culas demittere ulterius ; atque Epiftolam hanc c.om-
monefa<3:oriam aequi bonique
confiile.
D L X I.
j
/
/
f
( •
i
\ .
V
I
' I
■